Kanserli hastalar gelişen tıp teknolojisi, erken tanı sistekleri sayesinde artık daha uzun yaşıyor. Amerikan Kanser Derneği ‘nin ABD’de yaptığı yeni bir rapora göre; kanser için genel ölüm oranının düşmeye devam ediyor. Burada en önemli etken ise en ölümcül kanser türü olan akciğer kanserine ilişkin erken tanı olanaklarının gelişmiş olması.
Kanserli hastaların ömrünü uzatmak, kanseri önlemek kadar önemli bir konu. Amerikan Kanser Derneği ‘nin (American Cancer Society – ACS)ABD’de yaptığı yeni bir rapora göre; kanser hastaları artık daha uzun yaşıyor. ABD’de yapılmış olsa da diğer ülkelerdeki gelişmelere de ışık tutacağını düşünerek paylaştığımız rapor, şu sonuçları ortaya koyuyor:
Ölüm oranı her 100 bin kişide 148’e kadar geriledi
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki kanser ölüm oranı 1991’deki zirveden 2019 yılına kadar yaklaşık 3’te bir oranında (yüzde 32) düştüğü görülüyor. Ölüm rakamı; her 100.000 kişi için yaklaşık 215 ölümden yaklaşık 146’ya gerilemiş durumda.. Bu veriler göre, bu süre zarfında yaklaşık 3,5 milyon ölümün önlendiği anlamına geliyor.
En önemli neden akciğer kanserindeki tanı başarısı
Ölüm oranındaki azalmanın çoğu, ülkedeki kanser ölümlerinin önde gelen nedeni olmaya devam eden akciğer kanserine karşı kaydedilen ilerlemeden kaynaklanıyor. Amerikan Kanser Derneği verileri, insanlara daha erken akciğer kanseri teşhisi konduğunu ve daha uzun yaşadığını gösteriyor. Rapora göre, akciğer kanserli kişilerin yüzde 30’undan fazlası teşhisten sonra en az 3 yıl yaşarken, bu oran 2004’te yüzde 21’di.
Akciğer kanseri için hayatta kalma oranları oldukça durgundu, bu yüzden bu ilerlemeyi görmek gerçekten heyecan verici.
REBECCA L. SIEGEL – AMERİKAN KANSER DERNEĞİ
Amerikan Kanser Derneği’nde epidemiyolog ve aynı zamanda raporun yazarlarından biri olan Rebecca L. Siegel, MPH Healthline’a verdiği demeçte akciğer kanserinde yaşanan gelişmelerin gerçekten heyecan verici olduğuna dikkat çekiyor. Siegel, daha erken teşhis ve iyileştirilmiş sağkalım oranlarının, “Uygun Bakım Yasası” aracılığıyla taramadaki artışın yanı sıra sigara içmedeki düşüş ve hedefe yönelik tedavilerin geliştirilmesi gibi şeylerin bir sonucu olduğunu söylüyor.
Rapora göre, akciğer kanseri ölüm oranları 2015 ve 2019 arasında her yıl yaklaşık yüzde 5 düşerken, genel kanser ölüm oranı o dönemde yaklaşık yüzde 2 düştü. Bu iyi haberlere karşın Siegel, COVID-19 pandemisinin taramadaki gecikmeler, sağlık hizmetlerinin kapanması, doktor ziyaretlerinin olmaması ve diğer faktörler nedeniyle gelecek yılın raporunu etkileyeceğini de kabul ediyor.
Raporda akciğer kanseri ile ilgili diğer bazı istatistikler şöyle aktarılıyor:
- Akciğer kanseri hala her gün 350’den fazla ölüme neden oluyor. Bu da tüm kanser türleri için en yüksek ölüm sayısı. (Meme, prostat ve pankreas kanserlerinin toplamından daha fazla.)
- 2022’de akciğer kanserinden kaynaklanan 10 ölümün yaklaşık 8’inin (%81) sigaradan kaynaklanması bekleniyor. Hem miktar hem de ne kadar süreyle sigara içildiği, akciğer kanserinden ölme riskini artırıyor. Sigara içen kişilerde akciğer kanseri gelişme olasılığı hiç sigara içmeyenlere göre yaklaşık 25 kat daha fazla.
- Dumana maruz kalarak pasif içici olmak, yeni akciğer kanseri tanılarının neredeyse %3’ünü oluşturuyor 2022’de kanserden ölümlerin yaklaşık %3’üne neden olması bekleniyor.
- Sigaradan sonra , akciğer kanserinin bir sonraki önde gelen nedeni, topraktan salınan ve iç mekanlarda birikebilen radon gazına maruz kalmak
Kötü haber: Prostat ve meme kanseri artıyor
Raporda bazı olumsuz gelişmeler de yer alıyor. Bu yıl, Amerikan Kanser Derneği yaklaşık 2 milyon yeni kanser teşhisi ve 600.000’den fazla kanser ölümü tahmin ediyor. Bu, muhtemelen 2021’de meydana gelen yaklaşık 1,8 milyon yeni vakadan daha fazla.
Akciğer kanseri en sık görülen kanser türü dedik ancak erkeklerde en sık görülen kanser türü olan prostat kanseri ve kadınlarda en sık görülen kanser türü olan meme kanserinde bir miktar artış yaşanıyor. Ve rahim ağzı kanseri özellikle sorunlu olmaya devam ediyor. Bu gelişmeleri “sinir bozucu” olarak nitelendiren Siegel, “Her gün 10 ölüm oluyor ama uygun tarama ile neredeyse bunun önüne geçilebilir” diyor.
Irksal ve sosyoekonomik eşitsizlikler sürüyor
Bu arada, rapora göre,ABD’deki sistematik ırkçılığın uzun süreli etkileri nedeniyle kanser insidansı ve mortalitesindeki ırksal ve sosyoekonomik eşitsizlikler devam ediyor. Kanserli Afrikalı Amerikalılar, çoğu kanser türü için beyaz hastalardan daha düşük 5 yıllık sağkalım oranına sahip.
Raporda ayrıca, siyah kadınların kanserden ölüm oranlarının diğer gruplardan daha yüksek olduğu belirtiliyor.
