İTAAT VE İSYAN TEMALI KİTAPLAR SEÇKİSİ
Hazınlayan: Sevin Bayrı
Bu ay size itaat ve isyan konulu bir okuma listesi hazırlarken bu ikilem arasında gidip gelmeleri yaşatmak istedik. Bazen toplumsal itaat ya da isyanın kurgusuna dalarken bazen de bireysel git-gel içinde dolanacağız.
Albert Camus – Başkaldıran İnsan
Başkaldıran İnsan, başkaldırının kendisidir, adalete ve özellikle doğruluğa vurgundur, mutlak olanın iğvasından, mitoslardan, gurur, horlanma ve kanın romantik baş dönmelerinden uzak durur. Ama insan, ne ise, o olmaya yanaşmayan tek yaratıktır.
George Orwell – 1984
İtaatin mutlak olduğu, düşüncenin bile suç sayıldığı bir dünya. “Büyük Birader” kavramı üzerinden otoriteyi anlamak için temel eserdir.
Klaus Mann – Mephisto
Nazi döneminde bir sanatçının yükselmek için ruhunu nasıl sattığını ve itaatin sanatı nasıl zehirlediğini anlatan muazzam bir roman.
Yaşar Kemal – Ince Memed
Anadolu edebiyatının başkaldırı destanıdır. Ağalık sistemine karşı bir dağ kanununun, bir haksızlığa karşı çıkışın öyküsüdür.
Frantz Fanon – Yeryüzünün Lanetlileri
Sömürgeci şiddete karşı yerli halkın direnişini ve insanlıktan çıkarılmaya karşı özne olma mücadelesini konu alır.
Fyodor Dostoyevski – Yeraltından Notlar
Toplumdan kendini soyutlamış bireyin, isimsiz bir memurun, iç çatışmalarını, varoluşsal bunalımlarını ve modernite eleştirilerini konu alır. İnsanın kendi doğasına karşı bile isyan edebileceğini gösterir
William Golding – Sineklerin Tanrısı
Toplum ve disiplin çöktüğünde ne olur? Çoçuklar üzeriden anlatılan hikayede, başlangıçta düzen kurmaya çalışılsa da, liderlik mücadelesi ve korkuyla birlikte toplumsal yapı çöker, yerini şiddet ve ilkelliğe bırakır.
Sabahattin Ali – Kuyucaklı Yusuf
Toplumsal düzene karşı bireysel direncin öyküsünü anlatır. Taşra hayatındaki yozlaşma, ahlaksızlık, sınıf farklılıkları, saf aşk ve adaletsizliğe karşı duyulan isyandır.
Joseph Heller – Madde 22
II. Dünya Savaşı sırasında Akdeniz’deki bir adada görev yapan ABD Hava Kuvvetleri bombardıman pilotu Yüzbaşı John Yossarian’ın, hayatta kalmak için verdiği umutsuz ve absürt mücadeleyi anlatır. Edebiyatta kara mizahın doruk noktasıdır.
Aziz Nesin – Damda Deli Var
Toplumsal düzene, bürokrasiye ve insanların anlamsız kurallara nasıl körü körüne itaat ettiğine dair trajikomik bir başkaldırıdır. İroninin isyanla birleştiği en güçlü yerli eserlerden biridir.
