ARZU VE UTANÇ MÜZİK LİSTESİ
Hazırlayan: Melis Melek
Müzikte arzu bazen bir itiraf, bazen bir saplantı, bazen de özgürleşme isteği olarak karşımıza çıkıyor. Utanç ise saklanan bir kimlikte, bastırılmış duygularda, pişmanlıkta veya başkalarının bakışına mahkûm olmada kendisini gösteriyor.
Bu ayın müzik seçkisi, arzunun çağrısından yasaklara, bastırılmış duygulardan suçluluk ve pişmanlığa uzanıyor. Kimi şarkılar bir başkasına duyulan karşı konulmaz çekimi anlatırken kimileri insanın kendisiyle kurduğu sancılı ilişkiye odaklanıyor. Farklı dönemlerden ve müzik türlerinden seçilen bu on iki şarkı, arzulamakla utanmak arasındaki bazen görünür, bazen de belirsizleşen sınırları keşfetmeye çağırıyor. Keyifli dinlemeler!
- Je t’aime… moi non plus – Serge Gainsbourg & Jane Birkin (1969)
Arzunun bedensel ve kışkırtıcı ifadesi. Şarkının yarattığı sansür tartışmaları, özel alana ait sayılan arzunun kamusal alanda nasıl bir utanç meselesine dönüştüğünü de gösteriyor.
- Wicked Game – Chris Isaak (1989)
İnsanın kendisini inciteceğini bildiği birine duyduğu karşı konulmaz çekim. Arzu burada mutluluk vaadinden çok, kişinin kendi iradesiyle çatışması olarak karşımıza çıkıyor.
- Glory Box – Portishead (1994)
Arzulanmak ile kendi arzularının öznesi olmak arasındaki gerilimi anlatıyor. Kadınlık rollerini, kırılganlığı ve özgürleşme isteğini aynı anda duyuran güçlü bir şarkı.
- In Your Room – Depeche Mode (1993)
Yakınlık arzusunun teslimiyete, teslimiyetin bağımlılığa dönüştüğü karanlık bir ilişkiyi anlatıyor. Sevmekle kendini kaybetmek arasındaki sınırı sorguluyor.
- Like a Prayer – Madonna (1989)
Kutsal ile bedensel olanın karşılaşması. Dinsel imgelerle arzunun yan yana gelişi, toplumun hangi duyguları meşru gördüğünü sorgulatıyor.
- Me and a Gun – Tori Amos (1991)
Cinsel şiddetin ardından yaşanan korku ve travmanın yalın bir anlatımı. Şarkı, utancın neden çoğu zaman failden mağdura yüklendiğini düşündürüyor.
- Hurt – Johnny Cash (2002)
Geçmişin, kayıpların ve kendine yöneltilen acımasız muhasebenin sesi. Johnny Cash’in yorumu, şarkıyı hayatının sonuna yaklaşan bir insanın itirafına dönüştürüyor.
- Back to Black – Amy Winehouse (2006)
Kaybedilen aşkın ardından yeniden karanlığa dönmek. Arzunun insanı iyileştirmek yerine kendi yıkıcı döngüsüne sürükleyebileceğini anlatıyor.
- Creep – Radiohead (1992)
Birini arzularken kendisini ona layık göremeyen insanın sesi. Yetersizlik, dışlanmışlık ve kendinden utanma duygusu iç içe geçiyor.
- Gidemem – Sezen Aksu (1986)
Gitmek istemekle kalmak zorunda hissetmek arasındaki çatışma. Arzu yalnızca birine kavuşmak değil, bazen kendi hayatından çıkabilme isteği olarak karşımıza çıkıyor.
- Paramparça – Teoman (2000)
Kendi içindeki dağınıklıkla yüzleşen bir insanın anlatısı. Kırılganlık, kayıp ve kendine yabancılaşma üzerinden okunabilir. Mutlu olmayı hâlâ istemenin bile utançla karşılaşabildiği bir ruh hâlini yansıtıyor.
- Benimle Oynar Mısın – Bülent Ortaçgil (1974)
Bir başkasına yaklaşma isteğinin ardındaki savunmasızlığı anlatıyor. Kabul görme arzusu ile reddedilme korkusunun incelikli karşılaşması.
