ESARET VE KONFOR KİTAP LİSTESİ
Hazırlayan: Sevin Bayrı
Esaret ve konfor edebiyatın belki de en eski derdi. Bazen bir hücre duvarı, bazen kendi seçtiğin bir oda, bir alışkanlık, üstüne bile düşünmediğin bir sessizlik. Aşağıdaki listede fiziksel ve zihinsel sınırların edebiyatta nasıl işlendiğine dair bir seçki var. Kimi kahraman kaçmaya çalışıyor, kimi sarılıp kalıyor sınırına, kimi ikisini aynı anda yapıyor. Esaret ve konforun sınırlarında gezinirken bu ay hazırladığımız okuma listesi ile keyifli okumalar dileriz.
- Charlotte Perkins Gilman – Sarı Duvar Kağıdı
Bir kadının iyileşme adı altında bir odaya kapatılması, konfor kisvesi altındaki esaretin en çarpıcı örneklerinden biri.
- Herman Melville – Katip Bartleby
“Yapmamayı tercih ederim” diyen Bartleby, hem bir ofis rutininin hem de kendi seçtiği hareketsizliğin hapsi içinde.
- Yann Martel – Pi’nin Yaşamı
Pi’nin gemide, kaplanla birlikte geçirdiği süreçte teknenin hem ölüm tehlikesi hem de tek güvenli alan olması.
- Ahmet Hamdi Tanpınar – Saatleri Ayarlama Enstitüsü
Hayri İrdal’ın kurumsal ve toplumsal düzene gönüllü teslimiyeti, konforlu bir esaretin ironik anlatımı.
- Oğuz Atay – Tutunamayanlar
Selim Işık’ın toplumsal kalıplara sığmayışı ve bu sığmayışın hem bir özgürlük hem de derin bir yalnızlık ve hapis hâli olması.
- Emily Brontë – Uğultulu Tepeler
Karakterlerin birbirlerine, eve ve geçmişe duydukları saplantılı bağlılığın hem tutku hem hapis olarak işlenmesi.
- Yevgeni Zamyatin – Biz
Camdan evlerde yaşayan, her hareketi izlenen ama bunu “mutluluk” olarak deneyimleyen bir toplumun distopyası; 1984’ün de ilham kaynağı.
- Orhan Pamuk – Kar
Kar’da Kars şehri, kar yağışıyla dış dünyadan kesilmiş, hem izole hem de kendi içinde yoğunlaşan bir mekâna dönüşür.
- Peyami Safa – Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
Hastane odası hem acı çekilen bir mekân hem de dış dünyanın kaosundan uzak bir sığınak olarak işleniyor.
- Charlotte Brontë – Jane Eyre
Thornfield Malikanesi’nin tavan arasındaki kadın; Bertha ile Jane’in kendi toplumsal ve duygusal kafesleri arasındaki paralellik.
