Hedef kitlesi 7 -13 yaş arası okurlar olan Kıpırtı Dergisi, pdf olarak internet üzerinden tüm çocuklara sunuluyor. Öykü, masal, şiir, fabl, bilim kurdu, sanat kurdu, söyleşi, kentin renkleri, ekolojik kıpırtılar, kitaplığım, araştırmaca, haberler gibi başlıkları bulunan derginin içerikleri, Eksi 18 Edebiyat Topluluğu tarafından üretiliyor.
BETÜL ÇAKIROĞLU
Kıpırtı Çocuk Dergisi; dijital bir çocuk dergisi. Yayına 1 Mart 2021 tarihinde başladı. Eksi 18 Edebiyat Topluluğu’nun süreli yayını olarak çocuklara ulaşıyor. İçerikleri de bu topluluk tarafından üretiliyor. www.kipirticocuk.com adresinden ulaşılan dergi gönüllük esasına dayanıyor ve tamamen ücretsiz. Hedef kitlesi 7 -13 yaş arası çocuk okurlar. Metinlerin çocuğa göre olmasına; didaktik dil kullanılmamasına dikkat eden dergi, okurun sanat ve estetik duyularını geliştirecek içeriklere yer veriyor. Kıpırtı Çocuk Dergisi’nin; okuma alışkanlığı, hayal gücü, yaratıcılık, merak, eleştirel düşünme ve sorun çözme becerilerinin gelişmesine katkıda bulunmak gibi çok önemli bir amacı bulunuyor.
Öğretmenler ve aileler aracılığıyla daha çok çocuğa ulaşması gereken bir dergi olduğunu düşünüyorum. Aydınlık, yaratıcı, çocuğa görelik ilkesini temel almış böyle bir çocuk dergisi yok. Hem ebeveynler hem öğretmenler hem de çocuklar için kaynak olabilecek bir yapısı var. Öğretmenlerin sınıf içi etkinliklerde kullanabileceği pek çok başlık mevcut.
Dergi yayın hayatına pdf formatlı olarak başlamış. İlk on bir sayısı bu şekilde çıktıktan sonra blog formatına dönmüşler. “Önceki Sayılar” başlığı altında bunlara da ulaşmak mümkün. Ama bence blog formatı daha güzel olmuş. Okuması, ulaşması, beğenmesi ve yorum yapması daha kolay. Hem de haftanın iki günü düzenli yeni içerikler yükleniyor.
Genel başlıkları öykü, masal, şiir, fabl, bilim kurdu, sanat kurdu, söyleşi, kentin renkleri, ekolojik kıpırtılar, kitaplığım, araştırmaca, haberler şeklinde. Başlıkların bile bize “Oku!” diye bağırdığı eğlenceli bir dergi.
Derginin içeriğine tek tek göz atacak olursak neler bizi bekliyor?
Öykü başlığı altında altını çizerek bir kere daha söylemek istediğim çocuğa görelik ilkesi temelinde pek çok öykü görüyoruz. Çocukların hayal gücünü besleyen bu konuda eğitim almış ellerden çıkan çok güzel öyküler var. Başlıklarıyla bile okuyucuyu içine çeken öykülerden oluşan bir sayfa. Göbeklitepe’nin Sırrı, Sahildeki Efsane, Çöpten Çıkan Hayal, Gezgin Tohum ve Meraklı Rakun. Hadi gel de okuma! Bu kadar kaliteli çocuk öyküsünü bir arada görmenin çok kıymetli olduğuna inanıyorum.
Masal bu bölümde bir “Kelebek” masalı var ki okumayan çok şey kaybeder diye başlıyorum. Mor Masallar kollektif kitabını çıkaran ekipten derginin masal başlığının nasıl olduğunu az çok anlamıştım zaten.
Şiir çocuk edebiyatında oldukça az. Ve bu konu hep öğretmenler tarafından yakınılan bir konu. O zaman öğretmenlere müjde! Gerçekten çocuğa uygun şiirler işte burada. Yayımlanan son şiirin başlığı “Bir Cadı Olsaydım” ve şiir şöyle başlıyor;
Bir cadı olsaydım
Uçan süpürge koleksiyonumu
Çocuklara armağan ederdim
Kesinlikle daha iyisini icat ederler diye
Ederlerdi bence de. Zaten hangimiz cadı olmak istemedik ki çocukken. Bir sonraki sayıda bir de sürpriz benim de şiirim olacak.
Fabl geçmişte kalmış bir tür gibi gelirdi bana hep. Ama neden yenileri yazılmasın, ya da bana ne böyle hissettirdi bilmiyorum. Küçükken kızımın başucu kitabı Ezop Fablları diye bir kitaptı. Ne kadar sevdiğini hatırladım. Buradaki örnekler çok başarılı.
Bir varmış, bir yokmuş çok uzak diyarlarda bir ormanda, ailesi ile birlikte güvenli yuvasında yaşayan bir Minik Sıpa varmış.
Böyle başlıyor Minik Sıpa ve Arkadaşının Maceraları.
“Bilim Kurdu” başlığındaki yazılar ufuk açıcı. Bizim zamanımızda Bilim Teknik dergisi alırdık, diye başlardım ama yaşım ortaya çıkmasın diye demiyorum. Dergi bir kültür, bir alışkanlık biz bunu edindik. Ama günümüz çocuğu için, internet, oyun ve daha pek çok uyaran bağlamında baktığımızda bunu sağlamak biraz ütopik. Ama dergiyi dijitale çekip farklı başlıklarda herkesin ilgisini çekebilecek içerikler üretirsek bu ütopyaya erişebiliriz diye düşünüyorum. O ilgi çekici başlıklardan olan Bilim Kurdu yazılarına ben bayıldım. Çocuklar burada yazan içerikleri bir ileriye taşıyabilecek hayal gücüne sahip. Şimdi bir icattan bahseden yazıyı okuyan bir çocuk ileride onun daha iyisini yapabilir.
Sanat Kurdu başlığındaki yazıları ben bir anne olarak çıktı aldım. Kızıma tek tek okudum. Hepsi çok ilgi çekici. Özellikle sanatla ilgili çocukların bakış açısı geliştirebileceği yazılar.
Söyleşi. Küçükken tüm çocuklara sorulan bir soru vardır. Büyüyünce ne olmak istersin? Söyleşi bölümü bence bu sorunun cevabına cevap niteliğinde. Pilot olmak istiyorum. O zaman pilot söyleşisini okuyabilirsiniz. Vazgeçtim, diyebilir tabi çocuk bu. Ya da orada orkestra şefini görüp artık pilot değil orkestra şefi olmak istiyorum, cevabını da alabilirsiniz. Cevabı neye dayandığı belli olmayan bu kült sorunun cevabına temel oluşturan bir bölüm olduğunu düşünüyorum.
“Kentin Renkleri”, mimar olarak tarafsız olamayacağım en sevdiğim bölüm bu. Park Güell çocuklara nasıl anlatılır, derseniz cevabı bu başlık altında. Küçükken bu dergiyi okusam yine mimar olmak isterdim. Kentlere parklar tasarlamak isterdim.
“Ekolojik Kıpırtılar” önemli ve farkındalık geliştirici bir başlık. Örneği olmayabilir. Çok önemsediğim bir konu çocukların ekolojik farkındalığının olması. Bazı ilkokullarda Ekoloji dersi var. Bizim okulumuzda da vardı. Kızımın en sevdiği dersti. Ben de ne kadar önemsediğimi her zaman dile getiriyordum. Hele bir de dünya tatlısı öğretmenimiz vardı. Geçmiş zamanlara daldım. Bu başlık bana bunları hatırlattı. Ama her okulda olan bir uygulama değil maalesef. Olsun işte size hazır yazılar. Okuyun. Üzerine düşünülecek pek çok başlık var. Çocuklarımıza küçük yaşlarda doğa ile ilgili çok önemli bilgiler veren yazılar.
“Kitaplığım” bölümünde gerçek okur yorumlarına dayanan bilgiler mevcut. Günümüz yayıncılığında kitap yazıları genellikle övmek ya da mesnetsiz eleştiri arasında sıkışmış durumda. Burada gerçekten tarafsız tavsiye edilecek kitapları anlatan bir bölüm var. Burada olan kitapları gözüm kapalı alabilirim diye düşünüyorum. Ama bakınca hepsini okumuşum zaten.
Araştırmaca başlığı adı üzerinde bizim için araştırılmış önümüze sunulmuş yazılar var. Bize tek düşen okumak. Şirince Matematik Köyünü merak mı ediyorsunuz? Araştırmayın. Çünkü araştırmaca bölümü bunu zaten yapmış. İstanbul Oyuncak Müzesi’ne gitmek istiyorsunuz ama karar mı veremediniz. Açın okuyun. Sonra karar verebilirsiniz.
“Haberler” bölümde de çocuğa göre güncel haber başlıkları derlenmiş. Bu yazıyı yazarken bile açıp tüm yazıları tekrar okudum.
Tüm başlıklara baktıktan sonra tekrar edeceğim şey şu olacak. Çocuğa göreliği esas almış, ulaşması çok kolay bu derginin daha çok insana ulaşmasını umut ediyorum. Aydınlık nesiller için.
Betül Çakıroğlu
Gelibolu’da doğdum ve 2002 yılından bu yana İstanbul’da mimar olarak çalışıyorum. Kızımın doğumundan sonra çocuk kitapları tekrar hayatıma girdi. Yazmayı ve okumayı çok seviyorum. Fantastik kurgular ve mitoloji özel ilgi alanlarım. Göçebe, Karşılaşma ve Ayna Meselesi kolektif öykü kitaplarında öykülerim yayınlandı. Nevzat Süer Sezgin’in Yetişkinler İçin Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Atölyesi’ni bitirdim. Eksi 18 Edebiyat Açık Kürsü platformunda deneme yazılarımı paylaşıyorum. Yine Eksi 18 Edebiyat grubuna ait Kıpırtı Çocuk Dergisi’nde gönüllü olarak çalışmaktayım.
