Emel Seçen
Tayland’ın Oscar adayı Cennete 9 Tapınak, dokuz kişilik bir ailenin SakolTeyze’nin ömrünü uzatmak umuduyla çıktığı dokuz tapınaklık yolculuğu anlatıyor. Film, bu yolculuk boyunca kuşak çatışmalarını, aile bağlarını ve Budizmin gündelik hayattaki yerini incelikli bir dille sorguluyor. İnanç ile dünyevi hayat arasındaki gerilimi mizah ve hüzünle buluşturan yapım, insanın yaşam, yaşlılık ve ölümle ilişkisine odaklanıyor.
2026 yapımı ve aynı zamanda Tayland’ın bu yılki Oscar adayı olan seçkiyle, İstanbul Modern Müzesi-Sinema’nın yeni sezon açılışı Güneydoğu Asya filmlerine ait oldu.
Açılışı, Tayland Krallığı Ankara Büyükelçiliği, Malezya İstanbul Başkonsolosluğu ve Filipinler Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu paydaşlığında yapıldı. Tayland’ın özel yemekleri ile açılan seçki içinde, festival boyunca iki kez izleyici ile buluşan dram filmi, adeta “Gençlik bilseydi, ihtiyarlık yapabilseydi” sözünü hatırlatıyor. Hiç ölmeyecek, hiç yaşlanmayacak ve hiç hastalanmayacakmış gibi yaşam sürenlere bir fren bastıran seçki, 140 dakika boyunca kuşaklar arası farklılıkları, dinleri, tabuları ve aile olabilmeyi masaya yatırıyor.
Tayland Ulusal Budizm Ofisi verilerine göre 44.195 Budist tapınağı (wat) bulunmakta. Bunların arasında yer alan 311 adedi ise Kraliyet Tapınaklarına ait. En popüler olarak bilinenlerden biri, Bangkok’taki Büyük Saray içinde yer alan Wat Phra Kaew ve ülkenin en kutsal mekânlarından biri olan Zümrüt Buda Heykeli’dir. Diğeri, Bangkok’ta devasa yatan Buda heykelinin bulunduğu WatPho’dur. Filmin ortalarına doğru biraz ironi ve göndermelerle gösterilen bu yerde, ölüm döşeğindeki birine bile Buda’nın kalbine doğru yürümesi söyleniyor. İçeride kocaman bir yürüyüş yolundan varılabilen, tam turistlik bir hizmete dönen mekân, inançlar içinde olmazsa olmaz maneviyatın bütünlüğünün sarsılma noktalarına dem vuruyor.
Yine Bangkok’ta yer alan Wat Arun, Şafak Tapınağı, Chao Phraya Nehri kıyısında yer alıyor. Ve Beyaz Tapınak, yine filmde gösterilen Wat Rong Khun; dağın tepesinde tam 306 basamakla, ejderha figürü eşliğinde çıkılan Wat Phra That DoiSuthep…
Bahsettiğimiz gibi, bu popüler mevcut tapınaklardan sadece dört-beş tanesi gösterilir. Ama bu bile en azından 2010 yapımı, Javier Bardem ile Julia Roberts’ı bir araya getiren Ye Dua Et Sev filminden daha çok bilgi veriyor.
Sakol Teyze, bir ailenin beşinci çocuğudur ve beş çocuk dünyaya getirir. Bunlardan büyüğü henüz on yaşındayken vefat eder. Film aslında dördüncü tapınakta ayağına kramp girmesi ve beşe varırken, tıpkı beşinci çocuk olması gibi, hayattaki sırasını ve adeta başına gelecekleri çizer. Senaryo, matematik ile mistik dünyayı birleştirir ve sayıların hayatlarımız üzerindeki öneminin üzerinde durur.
Büyük oğlunun patronunun kehanetine göre, rüyasında görmüş olduğu gibi, eğer annesini dokuz tapınağa götürür ve bağış yaparsa ömrünün uzayacağı görüşü ile yola çıkar.
Yine dokuz kişilik aile tıka basa bir minibüse biner ve birbirlerine karşı mevcut tutumları, beklentileri, yaşam umutları ve sessizce izleyen SakolTeyze’nin durumu çok hassas bir dille sunulur.
Tabii burada temel olan, biz inançlarımızı sadece işimiz düştüğünde mi hatırlıyoruz, onları ne kadar değerlerimiz kadar muhafaza edebiliyoruz? Ve ayrıca manevi olarak Budizmin farklı kuşaklar içinde bir yaşam felsefesi mi, yoksa teselli biçimi mi olduğunu sorgulatıyor. Mesele, keşişlere verilecek olan yardım kutularının sunumu, içindeki malzemelerin biçimi. Beni de gülümseten senaryoda, dikkat çekmek için kullanılmış olan “bir keşişin en iyi tıraş markasını” söylemiş olması. Bunun gibi ince detaylar, dünyevi ve öteki dünya arasındaki insanın gelgitlerini hırsları ile çarpıştırıyor.
Harika bir şekilde usulca açılan bir tapınak kapısı, henüz filmin hemen başında her birimizin yaşamdaki ruhunun, kaburgadan ötesini gösteren yüreğine giden yolu gibi açılarak başlaması… Finalde aynı şekilde kapanması, bizde çokça söylenen “iki kapılı handa” ne bıraktığımızı ve bunun sedasının yankılanacağını düşündürüyor. Film bittikten sonra bile o bembeyaz saçları ile son kalan sesinden duyulan ezgi içimizde yankılanıyor. Böyle de bir tesiri var.
Tayland’ın doğası. İnsanın doğası. Ve insan olmanın zuhuru. Kuşlar, gölgeler ile felsefi bir yaklaşım.
FİLMİN KÜNYESİ
Cennete 9 Tapınak / 9 Temples to Heaven
Yönetmen: Sompot Chidgasornpongse
Senaryo: Sompot Chidgasornpongse
Yapım: 2026
Ülkeler: Tayland, Singapur, Fransa, Norveç, Çin, Hong Kong, Endonezya, Katar
Tür: Dram / Aile / Yol filmi
Süre: 140 dakika
Dil: Tayca
Oyuncular: Amara Ramnarong, SurachaiNingsanond, Jirawut Chiwaruck, Yaneenan Jiraphatjittrin, KlaichanPhunman, Sompop Songkampol, PoonSirapob, Yada Karnjanisakorn, NichmonShintadapon
Yapımcılar: Kissada Kamyoung, Apichatpong Weerasethakul ve diğer ortak yapımcılar
Dünya prömiyeri: 2026 Cannes Film Festivali, Yönetmenlerin On Beş Günü
Türkiye gösterimi: İstanbul Modern, Muson Hayalleri seçkisi, 24 Eylül–4 Ekim 2026
Oscar: Tayland’ın 99. Akademi Ödülleri’nde En İyi Uluslararası Film kategorisi için resmi adayı.
