Burak Soyer
Klasik İslam düşüncesi, tasavvuf, dil felsefesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan akademisyen Dunja Rašić’in kaleme aldığı, “Gece Ehli”, tasavvufun gizli ve karanlık yönünü temsil eden tarafına her yönüyle odaklanıyor. İbn Arabî’nin pek çok kişiye ağır gelebilecek diline rağmen “Gece Ehli”, ontolojik döngüde “gecenin” geçirdiği dönüşümü anlamak isteyenler için başvuru niteliğinde bir kaynak olarak keşfedilmeyi bekliyor.
Dunja Rašić, İslam düşüncesi başta olmak üzere, tasavvuf ve dil felsefesi hakkında yaptığı araştırmalarla tanınan bir akademisyen. Klasik dönem İslam tarihini entelektüel akımlarla ve sosyolojik olarak ele alan, doktorasını Berlin Özgür Üniversitesi’nde (Freie Universität Berlin) tamamlayan ve özellikle İbn Arabi’nin eserleri üzerinde yoğunlaştırdığı çalışmalarını çağdaş bir perspektiften analiz eden Dunja Rašić’in, “Gecenin Perdesi Ardında İbn Arabî” alt başlıklı “Gece Ehli” adlı kitabı, Ketebe Yayınları’ndan Kadir Daniş çevirisiyle yayımlandı. İbn Arabî’nin derin külliyatı içinde genellikle üzerinde pek durulmayan ya da Rašić gibi sadece konu üzerine araştırmalar yapan tarafından bilinen “Ehlü’l-Leyl” (Gece Ehli) kavramını metnin odağına alarak, Arabî’nin geleneğinde gecenin karanlıkla birlikte dönüştüğü en sessiz hâlinde ilahi sırların anlamını aramak ve Allah ile gizli bir sohbet yapmaya tekabül “Gece Ehli”nin derinliklerine iniyor.
Rašić, “Gece Ehli”ni, bir kavram olarak ortaya çıktığı 7. yüzyıldaki köklerinden itibaren ele alıp İbn Arabî’nin 13. yüzyılda en yüksek mertebeye taşıdığı döneme kadar inceleyerek okura “Gece Ehli”nin bir tarihçesini sunar. Ancak bunu alışılageldik bir biyografi ya da tasavvufun genel bir çerçevesi şeklinde düşünmek pek doğru değil zira Rašić, burada esas olarak “gece vakti”nin karşılık bulduğu anlamı irdeler. “Gece Ehli”, bir anlamda sadece geceleri ibadet edenler olarak tanımlansa da kitapta bu durum, manevi bir otorite, ilahi seçimlerdeki ahlakın rolü ve gayb âlem ile kurulan bağa varoluşsal bir yaklaşım biçiminde karşımıza çıkar. Rašić, İbn Arabî’nin ahlaki açıdan belirsiz ve karmaşık şeklinde nitelediği “gece ehillerinin”, her zaman tasavvufun doğru ve sade bir ahlakçılıkla bağlantılı olmadığını gösterir.
Rašić’in el-Fütûhâtü’l-Mekkiyye gibi birincil kaynaklardan yola çıkarak kaleme aldığı kitabı, Arabî’nin kolayca çözülemeyen terminolojisini, kavramların içini boşaltmadan günümüz okurunun anlayabileceği bir şekilde ilerlerken, akademik dil ve içerikten de ayrılmadan kavramın metodolojik kökenine sadık kalır. Bunun yanında Rašić’, yalnızca metni masaya yatırıp otopsisini yapmakla kalmaz; aynı zamanda işin sosyo-kültürel tarafını da çalışmasıyla birleştirerek dört başı mamur bir değerlendirme ortaya çıkarır.
Ezcümle, Dunja Rašić’, “Gece Ehli”nde tasavvufun gizli ve karanlık yönünü temsil eden tarafına her yönüyle odaklanarak İbn Arabî’nin pek çok kişiye ağır gelebilecek diline rağmen diğer çalışmalarında başarıyla kullandığı entelektüel ve çok yönlü anlatı evreniyle “Gece Ehli”nin ontolojik döngüde “gecenin” geçirdiği dönüşümü anlamak isteyenler için başvuru niteliğinde bir kaynak olarak keşfedilmeyi bekliyor.
Burak Soyer
Gazeteciliğe 2005 yılında Radikal Gazetesi Kültür Sanat Servisi ve Kitap Eki’nde başladı. Şimdiye kadar Milliyet, Hürriyet, Hürriyet Kitap Sanat, BirGün, BirGün Pazar, BirGünKitap, Taraf, Cumhuriyet Pazar, T24, Gazete Duvar, sendika.org, solhaber.org’a, siyaset, edebiyat, müzik, sinema, tiyatro yazıları yazdı. Halen Gazete Pencere, Bianet, Gazete İkinci Yüzyıl ve OT dergisine kültür sanat, K24, Edebiyathaber.net, Oggito, Ne Okuyorum?, Ajandakolik, Mahal Dergi, Romanoku internet sitelerine de edebiyat yazıları yazıyor. 2017 yılında ilk kitabı Zıvana Doğan Kitap etiketiyle yayımlandı. Zıvana’nın devamı olanBuji de 2019 yılında aynı yayınevinden çıktı. Son romanı Ring ise, geçtiğimiz Eylül ayında Karakarga Yayınları etiketiyle okuyucuyla buluştu. 2015 yılında Anadolu Üniversitesi Sosyoloji bölümünden mezun olan Burak Soyer, halen Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Sanat Tarihi bölümündeki eğitimine devam etmektedir.
