Fizik biliminin felsefenin sınırlarını zorluyor olması sinemacılara zengin bir oyun alanı sunuyor. Fizik kuramları, fizikçilerin hayatları, fizik yasalarının hayata olan yansımaları derken ortaya birbirinden ilginç senaryolar çıkıyor. Bilimkurgudan romantik komediye kadar birçok farklı türde fiziği ana eksenine alan filmler çekiliyor. Suare Dergi yazarı Beril Bozdoğan’ın kaleme aldığı “Fizik Üzerine Yedi Kısa Ders” adlı kitabı bir gün bir filme ilham olur mu diye düşünürken, fizik severler için bugüne kadar çekilmiş filmlerden keyifli bir seçki derledik.
Sinan Cem Çamözü
Primer / Kapsül (2004)

Bağımsız bir bilim kurgu filmi olan Primer (Kapsül) sadece birkaç bin dolarlık bütçe ile çekilmesine rağmen, bilim kurgu çevrelerinde kült bir statü kazanmıştır. Shane Carruth’un yazdığı, yönettiği ve başrolünde oynadığı film, karmaşık bir zaman yolculuğunu ele alır. Bu konuyu Feynman diyagramlarından aldığı ilhamla işleyen film, dört arkadaşın garajlarında çalıştıkları bir proje sırasındayaptıkları bir keşfi konu alıyor. Bazı izleyiciler açısından zaman yolculuğu ile ilgili kavramlar ve olaylar karmaşık ve anlaşılması zor gelse de, “Primer,” bilim kurgu sevenler için zihin jimnastiği olarak kabul ediliyor.
Interstellar / Yıldızlararası (2014)

Christopher Nolan’ın yönettiği ve bilim kurgu türünde olan Interstellar (Yıldızlararası), Einstein’ın genel görelilik teorisini temel alıyor. Kütle çekiminin uzay-zaman yapısını nasıl değiştirdiğini açıklayan genel görelilik teorisini kullanan film, zamanın farklı hızlarda akabileceği ve uzayın derinliklerindeki gezegenlerin yerçekimi etkisinin nasıl farklı olduğunu gösterir. Zaten filmin ana teması, zaman kavramı üzerinedir. Ana karakterler, uzak bir galaksideki potansiyel yaşanabilir gezegenler arayarak, bu seyahatler sırasında zamanın farklı hızlarda ilerlediği gerçeğiyle karşılaşırlar. Bu, zaman dilatasyonu (genişlemesi) olarak bilinen bir fenomendir. Yani, bir yerçekimi alanında zaman daha yavaş geçer.
Coherence / Paralel Evren (2013)

Coherence paralel evrenler ve kuantum mekaniği gibi fiziksel kavramları işleyen bir bilim kurgu gerilim filmidir. James Ward Byrkit’in yönettiği film, bir grup arkadaşın bir akşam yemeği partisi sırasında yaşadıkları tuhaf olayları konu alır. Filmin ana teması, Schrödinger’in Kedisi deneyi ve olası gerçekliklerin bir arada var olabileceği kavramı etrafında döner. Kuantum mekaniği içinde önemli bir konsept olan bu kavramı merkezien alan, Coherence olası gerçekliklerin birleşimiyle sürükleyici bir hikayeye dönüşür. Film, izleyicilere kuantum fiziğiyle ilgili düşünmeleri için bir fırsat sunar.
Predestination / Zamanın Ötesinde (2014)

Michael Spierig ve Peter Spierig kardeşlerin yönettiği Predestination, bir bilim kurgu filmi olarak zaman paradoksları ve zaman yolculuğu gibi fiziksel kavramları işliyor. Filmin temelinde, zaman yolculuğu ve kendi geçmişini değiştirme arzusu olan bir zaman ajanının hikayesi var. Heinlein’in “—All You Zombies—” adlı kısa öyküsünden uyarlanan film, kendi kaderimizi belirleme, geçmişi değiştirme ve paradokslar gibi zamanın işleyişiyle ilgili derin konseptleri işler. Bu, bilim kurgu ve zaman teorileri ile ilgilenen izleyiciler için oldukça çekici bir film yapar. Film temeline Ontolojik yada Yazgı paradoksu da denen Nedensel Döngü’yü alır.
A Serious Man / Ciddi Bir Adam (2009)

Joel ve Ethan Coen kardeşler tarafından yazılıp yönetilen A Serious Man, kara mizahla dolu bir hikayeye sahip olmakla birlikte, fizik teorilerini de ele alır. Filmde, başkarakter Larry Gopnik, fizik teorileri dersi veren bir üniversite profesörüdür. Larry’nin öğrencileri ve çalışma arkadaşları ile yaptığı fiziksel tartışmalar ve dersler görülür. Bununla birlikte, filmdeki temel odak noktası Larry’nin kendi hayatındaki sıradışı olaylardır. Fizik teorileri, özellikle belirgin bir şekilde ele alınmaz, ancak Larry’nin profesör olarak işlediği dersler ve fizik terimlerine olan ilgisi, filmde önemli bir temsil unsuru olarak yer alır. Bu, karakterin akademik ve rasyonel düşünce ile karşılaştığı kişisel sorunlarla arasındaki çatışmayı vurgular.
Pi (1998)

Darren Aronofsky’ın yönetmenliğini yaptığı Pi, matematiksel ve sayısal teorilere odaklanarak, özellikle Sayı Teorisi ve Kaos Teorisi gibi konseptleri ele alır. Başkarakter Max Cohen, matematikteki sayılar ve desenler aracılığıyla evrenin temel yapısını anlamaya çalışır. Özellikle, φ (phi – fi) sayısı ve π (pi) sayısı üzerinden evrenin temel yapıları ve düzeni hakkında düşünceler aktaran filmde Max’in amacı doğanın bu büyük sırrını çözmektedir. Elindeki verilerle bu işin peşinde koşan Max’ın dünyayı temellerinden sarsacak kadar yenilikçi bir sonuca ulaşır, ancak bunu saklaması gerekmektedir. Filmde ayrıca Max’in çalışmaları Kaos Teorisi‘ne de temas eder. Matematiksel ve sayısal konseptlere dayanan karmaşık bir hikaye anlatımına sahip olan Pi, bilim ve matematikle ilgilenenlerin ilgisini çekecektir.
Flatland: The Movie

Edwin A. Abbott’ın klasik bilim kurgu romanı “Flatland”ın bir uyarlaması olan Flatland: The Movie filmi, düz bir geometrik dünyada geçen bir hikayeyi anlatır. Martin Sheen, Kristen Bell ve Tony Hale’in seslendirdiği bu animasyon filminde ana karakter, bir kare olan A. Square’dir. Hikaye, A. Square’in bu dünyasında yaşadığı deneyimleri ve üç boyutlu bir dünyayı ziyaret ettiğinde yaşadığı şaşkınlıkları konu alır. A. Square, üç boyutlu bir varlığı anlamakta zorlanır ve kendi dünyasına geri döndüğünde bu deneyimini anlatmakta güçlük çeker. Jeffrey Travis’in yönettiği film, matematik, geometri fizik ve felsefi kavramları üzerinden felsefi ve bilimsel düşünceleri ele alır. Özellikle, düz bir geometrik dünyada yaşamanın getirdiği sınırlamalar, üç boyutlu uzayı anlamakta yaşanan zorluklar gibi temaları işler. Bu, perspektifin ve boyutların nasıl algılandığını anlamaya yönelik bir düşünsel yolculuğu temsil eder.
Particle Fever / Parçacık Ateşi (2013)

Belgesel türünün bu alandaki en iyi örneklerinden biri olarak listemize aldığımız Particle Fever / Parçacık Ateşi filmi, CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) bünyesinde gerçekleşen ve Büyük Hadron Çarpıştırıcısı adı verilen devasa bir parçacık hızlandırıcısının kullanıldığı deneylere odaklanır. Belgesel, LHC’nin inşası ve çalıştırılması sürecini, bilim insanlarının bu deneylerle hedefledikleri bilimsel sonuçları ve Higgs bozonunun keşfini ele alır. Özellikle Higgs Bozonu‘nun keşfini işleyen belgesel, fizik konusuyla birazcık bile ilgiliyseniz ilginizi çekecektir.
The Big Bang Theory (2007-2019)

Listemizde bu kült dizi olmasa olmazdı. Fizik alanında çalışan bir grup arkadaşın yaşamını konu alan The Big Bang Theory’de fizik yasaları ve bilimsel kavramlar sık sık esprilere dönüştürülür. Pasadena’da yaşayan dört bilim insanının (Sheldon, Leonard, Howard ve Raj) ile onların arkadaşları Penny’nin günlük yaşamlarını ve ilişkilerini konu alır. Dizi boyunca Albert Einstein’ın 20. yüzyılın başında geliştirdiği Genel Görelilik Teorisi, Kuantum mekaniği ve kuantum fiziği terimleri, dalga-parçacık dualitesi, fiziksel dünyanın temel birimi olarak düşünülen Süper Sicimler – String Teorisi, evrenin nasıl oluştuğu ve geliştiğine ilişkin Büyük Patlama ve Evren Bilim Kozmoloji gibi birçok fizik kuramına atıfta bulunur. Dizi, bilim ve pop kültürü arasında eğlenceli bir köprü kurarken, gülmek için bütün bu bilimsel kavramları bilmenizi gerektirmez.
The Laws of Thermodynamics / Termodinamik Yasaları (2018)

Ve listemize fizik bilimini temeline alan bir de romantik komedi filmi aldık. Mateo Gil tarafından yönetilen ve yazılan 2018 İspanyol komedi filminde, (İspanyolca adı: Las leyes de la termodinámica) Termodinamik Yasaları‘nı aşk ve ilişkiler üzerine uygulamaya çalışan bir fizikçinin hikayesini konu alıyor. Yönetmeni Mateo Gil’e Miami Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” büyük jüri ödülünü kazandıran film, izleyicisine eğlenceli ve kısmen öğretici dakikalar sunuyor.

Beril Bozdoğan – Kitap Analizi
Fiziğin temel meseleleri üzerinden evrenin gizemine davet
Çağdaş fizikçi Carlo Rovelli, 20. yüzyıl fizik biliminin temel meselelerini “Fizik Üzerine Yedi Kısa Ders” adlı kitabıyla ele alıyor. “Kuramsal fizik, yaşamımızı yönlendiren tutkular ve duygulardan beslenir” diyen Rovelli, fizik bilimiyle ilgilenen okur kadar, evren ve uzayı merak edenleri de gizem dolu bir yolculuğa davet ediyor.


