Safevilerin çöküşünden tekinsiz bir kuzey şehrine, Trabzon’un dostluklarla örülü belleğinden sanat dünyasının unutulmaz kadınlarına uzanan kitaplar… Bu haftaki Sayım Çınar ile Kültür – Sanat Turu’nda yeni yayınlara göz atıyor, Nişantaşı’nda bir lezzet molası veriyor, Milas’ta tarih, zeytin ve müzikle buluşuyoruz. Son durakta ise “Kim Ne Okuyor?” var.

Rudi Matthee’den Bir İmparatorluğun Çöküşü: Safevilerin Sonu
VakıfBank Kültür Yayınları, Rudi Matthee’nin Safevilerin Gerilemesi ve Isfahan’ın Düşüşü adlı kitabını Aykut Mustak’ın çevirisiyle yayımladı. Eser, 1722’de Isfahan’ın Afgan kabilelerince ele geçirilmesine uzanan süreçte Safevi İmparatorluğu’nun çözülüşünü; siyasi çekişmeler, ekonomik sorunlar, askerî yapı ve merkez ile taşra arasındaki ilişkiler üzerinden anlatıyor. Matthee, bu süreci yalnızca saraydaki yozlaşma ve yönetim zafiyetleriyle açıklamak yerine, devlet ile toplum arasındaki kırılgan dengeleri de ele alıyor.

Peter Cameron’dan Gece Olan Şeyler
Peter Cameron’ın Gece Olan Şeyler romanı, evlat edinmek üzere oldukları çocuğu almak için karlarla kaplı, kuzeydeki uzak bir şehre giden Amerikalı bir çiftin tekinsiz hikâyesini anlatıyor. Gizemli bir otelde başlayan bekleyiş, gerçek ile hayal, umut ile korku arasında sürükleyici bir yolculuğa dönüşüyor. Meram Arvas’ın çevirisiyle Can Yayınları’ndan çıkan roman, çiftin karşılaştığı açıklanamaz olaylar üzerinden insan ilişkilerini, birbirlerine ve kendilerine duydukları güveni sorguluyor.

Rıza Kıraç’tan Erkekliğin Karanlık Yüzü: Erkek Leşi
Rıza Kıraç’ın dördüncü öykü kitabı Erkek Leşi, erkekliğin karanlık taraflarını, güç ilişkilerini ve bu ilişkilerdeki ikiyüzlülüğü cesurca ele alıyor. Kitaptaki “Erkek olduğunu biliyorsan ölmeden cesedinden utanmalısın” cümlesi oldukça çarpıcı. Kıraç, okuru erkeklik, iktidar ve vicdan üzerine düşünmeye davet ediyor. Kitap, Marjinal Kültür Yayınları tarafından yayımlandı.

Uzunsokak’ta Kahkaha: Bir Şehrin ve Dostlukların Hikâyesi
Öner Ciravoğlu ve Ömer Faruk Ciravoğlu’nun hazırladığı, Cinius Yayınları’ndan çıkan Uzunsokak’ta Kahkaha, şair ve mimar M. Özer Ciravoğlu’nu anılar ve tanıklıklarla anlatıyor. Kitap, okuru eski sohbetlere ve yaşanmış günlerin sıcaklığına götürüyor. Rafael Avidor, Yaşar Miraç, Ayşen Ciravoğlu ve Hasan Çakır’ın da katkıda bulunduğu derleme, Trabzon’un Uzunsokak’ındaki kültürel çevreyi ve dostlukları ortak bellekte buluşturuyor.

Sennur Sezer’den Resim Defteri: Sanatın Hafızası
Sennur Sezer’in Resim Defteri, 1972-1978 yılları arasında Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan sergi izlenimlerini ve sanatçı söyleşilerini bir araya getiriyor. Sertaç Çelik’in yayına hazırladığı, Vapur Yayınları’ndan çıkan kitap; Fahrünnisa Zeyd’den Ara Güler’e, Nuri İyem’den Aliye Berger’e uzanan isimlerle Türkiye’nin yakın dönem sanat tarihine ışık tutuyor. Kitabın dikkat çekici bölümlerinden biri, Cumhuriyet’in 50. yılı için İstanbul’a dikilen yirmi heykelin hikâyesi. Kadir İncesu ve İsa Çelik’in fotoğraflarıyla belgelenen bu bölüm, heykellerin yapımından bazılarının çalınmasına ya da kaldırılmasına uzanan süreci anlatıyor. Resim Defteri, bir dönemin sanat hafızasını bugüne taşıyor.

Atilla Dorsay’dan Sanat Dünyamızdan Kadın Portreleri
Sevgili dostum Atilla Dorsay’ın Kırmızı Kedi Yayınevi’nden çıkan Sanat Dünyamızdan Kadın Portreleri adlı kitabı, sanat dünyamızda iz bırakmış kadınlara değerli bir saygı duruşu. Yıldız Kenter’den Gülriz Sururi’ye, Müjde Ar’dan Serra Yılmaz’a, Sezen Aksu’dan Ajda Pekkan’a uzanan portrelerde yalnızca sanatçıların hayatlarını değil, bir dönemin kültür ve sanat belleğini de buluyoruz. Dorsay, yılların birikimini, tanıklıklarını ve dostluklarını kendine özgü üslubuyla buluşturuyor. Her portre, ayrı bir hayatın ve emeğin hikâyesi. Bu kitap, unutulmayan kadınlara bırakılmış çok kıymetli bir armağan.

Milas: Tarihin, Zeytinin ve Lezzetin İzinde
Muğla’nın önemli ilçelerinden Milas; geçmişiyle büyüleyen, insanıyla kendine yakın hissettiren, lezzetleriyle hafızada yer eden bir yer. Geçen yıl da katıldığım Uluslararası Milas Zeytin, Zeytinyağı ve Turizm Festivali için buraya yeniden gelmek, binlerce yıllık geçmişin izlerini bir kez daha sürmek demekti. Karia uygarlığının önemli merkezlerinden Milas; antik kentleri, tarihî yapıları ve köklü zeytin kültürüyle geçmişle bugünü buluşturuyor.
6-8 Kasım 2026’da düzenlenen 12. Uluslararası Milas Zeytin, Zeytinyağı ve Turizm Festivali kapsamında İasos’ta Ege lezzetlerini keşfettik. Nadiye Uslu’nun “Ege’nin Geleneksel Zarafeti” defilesi, Çörekotu Restoran’daki tatlar, Ayhan Sicimoğlu ve Harikalar Bandosu’nun müziği, Buray’ın konseri festivalden aklımda kalanlar arasında.
Milas’ta bir kez daha anladım: Bir şehrin ruhu taşlarında, sokaklarında, sofralarında ve insanlarında saklı. Milas, yeniden görüşmek üzere!

Nişantaşı’nda Lezzet Molası: Cheat Day
Nişantaşı Lotus AVM’deki Cheat Day’de yine keyifli bir gastronomi molası verdik. Yoğun aromalı soğan çorbası, soslarıyla damakta iz bırakan makarnalar ve tam kıvamında tavuk kanatları favorilerim arasındaydı. Thai Burger de sofranın yıldızlarındandı. Her lezzette şef Emre Akal’ın özenli dokunuşu hissediliyordu. Karides tempura da farklı tatları bir araya getiriyordu. “Krem Krema” ile yaptığımız tatlı final de çok güzeldi. Cheat Day’i lezzetleri ve samimi atmosferiyle seviyorum; güzel yemek ve keyifli sohbet burada bir arada.
Kim Ne Okuyor?
- Ömür Sabuncuoğlu, Matt Haig’in Gece Yarısı Treni adlı romanını okuyor.
- Öner Ciravoğlu, Suut Kemal Yetkin’in Edebiyat Üzerine Denemeler adlı kitabını okuyor.
- Yelgin Mesci, Ahmet Şimşek’in editörlüğünü üstlendiği Tarih Nasıl Yazılır? adlı kitabı okuyor.
- Milas Kaymakamı Dr. Vural Karagül, Dostoyevski’nin Suç ve Ceza adlı romanını yeniden okuyor.


